3 - عام ابدالى الف - عام افرادى : هر گاه عام بعموم افراد مفهوم خود يگان يگان و بالانفراد شامل گردد بطورى كه هر يك از آنها مستقلا و منفكا از ديگرى مشمول آن شود - در اين صورت عام را عام افرادى گويند مانند اطعم المساكين كه مفاد آن وجوب اطعام بر فرد فرد مساكين است بطورى كه هر يك از افراد مساكين مستقلا و فى حد نفسه واجب الاطعام مىباشد بديهى است در اين صورت حكم وجوب اطعام كه در ظاهر حكم واحد است در تحليل عقلى به چندين حكم مستقل و مجزى از يكديگر منحل شده و به نسبت تعداد نفرات مساكين تعدد مييابد - و در حقيقت بدان ميماند كه آمر در حين توجيه خطاب بمكلف ، فرد فرد مساكين را بوى نشان داده و بگويد اطعم هذا - اطعم هذا . . . و هذا . . . . الى آخر . بنا بر اين اگر مكلف مثلا بيك مسكين اطعام نمايند در حقيقت فقط يك تكليف از تكاليف متعدده را بجا آورده است و به همين جهت فقط نسبت بانجام آن يك تكليف مصاب و نسبت به ترك بقيه تكاليف عقاب‌هاى - متعد خواهد ديد به نسبت تعداد بقيه تكاليف عقوبت‌هاى متعدد مىبيند . ب - عامّ مَجموعى - هر گاه عام بجمع افراد مفهوم خود ( با قيد اجتماع آنها در گرد يكديگر ) شامل شود - بطورى كه آن افراد من حيث المجموع و با هيئت اجتماعيه مشمول آن شوند در اين صورت عام را عام مجموعى گويند - مانند ( اطعم ستين مسكينا ) كه مفاد آن وجوب اطعام بر مجموعهء ستين مساكين است نه بر فرد فرد آنها - يعنى مادامى كه آن افراد از حيث عدد مكمل ، و به صورت يك هيئت شصت نفرى در نيامده‌اند مشمول آن عنوان نشده . و واجب الاطعام نمىگردند . پس در اين مورد حكم وجوب اطعام ، حكم واحد و بسيطى مىباشد كه فقط با اطعام بيك هيئت كامله شصت نفرى قابل انجام است . بنا بر اين اگر مكلف تمام شصت نفر را اطعام نمايد تنها يك واجب را اداء نموده و تنها بيك ثواب نائل ميگردد . و اگر به هيچ يك از آنها اطعام نكند تنها يك گناه مرتكب شده و فقط يك عقاب مىبيند - و نيز اگر پنجاه و نه نفر از آن شصت نفر را اطعام و تنها يك نفر را منها كند عملش كان لم يكن و بمثابهء ترك كل خواهد بود . ج - عامل ابدالى : هر گاه عام بر يكايك افراد مفهوم خود شامل شود لكن نه بر سبيل احاطه و استغراق كه بر سبيل بدليت - بطورى كه فقط يكى از افراد بوجه لا على التعيين مشمول آن شود - در اين صورت عام را عام ابدالى گويند مانند أطعم مسكينا كه مفاد آن وجوب اطعام فقط بر يك مسكين است ليكن بطور لا على التعيين . در اين مورد نيز حكم وجوب اطعام ، حكم واحد و بسيطى است كه فقط با اطعام بيك فرد از مساكين قابل انجام مىباشد - بنا بر اين اگر مكلف بيك مسكين اطعام نمايد ، تمام تكليف را انجام داده و به ثواب آن ( كه فقط يك ثواب است ) نائل مىشود و اگر به هيچ يك اطعام نكند يعنى اطعام همه را ترك گويد فقط يك عقوبت خواهد ديد .